Ç’do të bënin amerikanët nëse Kina sulmon Tavjanin?

Presidenti i SHBA Joe Biden tha se forcat amerikane do të mbrojnë Tajvanin kundër një pushtimi kinez, shenja më e fortë ende e një largimi nga politika dhjetëvjeçare e Uashingtonit të paqartësisë strategjike ndaj demokracisë së ishullit.

I pyetur në një intervistë televizive nëse ushtria amerikane do të mbronte ishullin vetëqeverisës në rast të një pushtimi nga Kina, Biden tha se do ta bënte nëse “ndodh një sulm i paprecedentë”, shkruan Al Jazeera English.

I pyetur për të sqaruar më tej, Biden konfirmoi se ushtria amerikane do të dalë në mbrojtje të Tajvanit, ndryshe nga Ukraina, së cilës Uashingtoni i ka dhënë mbështetje materiale dhe pajisje ushtarake për të zmbrapsur Rusinë pa përfshirjen e trupave amerikane.

Komentet e Bidenit janë të fundit që hedhin dyshime mbi politikën e gjatë të SHBA-së për Tajvanin e sanksionuar në Aktin e Marrëdhënieve me Tajvanin të vitit 1979, i cili angazhon Uashingtonin të ndihmojë Taipein të mbrohet, por nuk premton të sigurojë trupa ose të marrë pjesë drejtpërdrejt në ndonjë konflikt.

Shtëpia e Bardhë: Politika amerikane nuk ka ndryshuar

Gjatë një udhëtimi në Japoni në maj, Biden dukej se konfirmoi se do të përdorte forcën për të mbrojtur Tajvanin nëse sulmohej nga Kina, duke e përshkruar mbrojtjen e ishullit si “një detyrim që e kemi bërë”.

Megjithëse shumë vëzhgues i morën komentet e Biden për të sinjalizuar fundin e paqartësisë strategjike ndaj Tajvanit, zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë kanë këmbëngulur vazhdimisht se politika e SHBA-së ndaj ishullit mbetet e pandryshuar.

Një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha se politika e SHBA-së nuk kishte ndryshuar pavarësisht vërejtjeve të fundit të Biden.

“Presidenti e ka thënë këtë më parë, përfshirë në Tokio në fillim të këtij viti”, tha zëdhënësi. Më pas ai e bëri të qartë se politika jonë ndaj Tajvanit nuk ka ndryshuar. Kjo mbetet e vërtetë.”

Në intervistën e tij me CBS 60 Minutes, Biden përsëriti se Uashingtoni nuk e mbështet pavarësinë e Tajvanit dhe është i përkushtuar ndaj politikës së “një Kinës”, sipas së cilës SHBA-ja e njeh zyrtarisht Pekinin, por jo Taipein.

Pavarësisht se nuk e njeh zyrtarisht Taipein, Uashingtoni ka qenë ndër mbështetësit më të fortë ndërkombëtarë të Tajvanit. Në fillim të këtij muaji, Departamenti Amerikan i Shtetit miratoi një shitje armësh prej 1.1 miliardë dollarësh në ishull, ndërsa një komitet i Senatit votoi për të avancuar legjislacionin që do të siguronte një ndihmë shtesë prej 4.5 miliardë dollarësh për sigurinë dhe do të vendoste sanksione ndaj Pekinit për çdo përpjekje për të pushtuar ishullin me forcë.

“Amerika ka fuqinë për atë luftë”

Kina pretendon se Tajvani është një provincë që duhet të “ribashkohet” me kontinentin, me forcë nëse është e nevojshme, dhe ka akuzuar SHBA-në për minimin e stabilitetit rajonal dhe inkurajimin e separatizmit tajvanez.

Pas komenteve të Bidenit në maj, Ministria e Jashtme e Kinës paralajmëroi se “askush nuk duhet të nënvlerësojë vendosmërinë, vullnetin e vendosur dhe aftësinë e fortë të popullit kinez në mbrojtjen e sovranitetit kombëtar dhe integritetit territorial”.

Matthew Kroenig, zëvendësdrejtor i Qendrës Scowcroft të Këshillit Atlantik për Strategjinë dhe Sigurinë, tha se pozicioni i Biden për mbrojtjen e Tajvanit është “kristal i qartë”.

“Për sa kohë që ai është president, politika e SHBA-së është të mbrojë Tajvanin. Kjo është politika e duhur sepse kontribuon në parandalimin e Kinës dhe ndihmon në drejtimin e planifikimit ushtarak të SHBA-së”, tha Kroenig për Al Jazeera.

“Unë mendoj se Amerika ka fuqinë për atë luftë. Hitleri dhe Japonia Perandorake po vinin bast se Amerika nuk kishte fuqinë për një luftë në prag të Luftës së Dytë Botërore. Si funksionoi për ta? Uashingtoni ka një interes të madh strategjik në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit, si dhe një rend të lirë dhe të hapur në Indo-Paqësor”.