“E premtja është dita e gjykimit”| Putin nuk kursen as ish-miqtë e tij, lista e zezë që po trondit elitën ruse

“Çdo e premte është dita e gjykimit.” Kështu shprehet një komentator televiziv i njohur, mbështetës i flaktë i ortodoksisë putiniane, i ulur në një tavolinë të Caffè Pushkin, vend ku takohen të gjitha format e pushtetit. Nuk është një aktivist i rrezikshëm, por një zë i sistemit.

Diçka po ndryshon në shoqërinë ruse, dhe me shpejtësi. Jo për mirë. Në vitin 2012, kur sapo ishte rikthyer në Kremlin, Vladimir Putin prezantoi kategorinë e “agjentit të huaj”, duke e krahasuar me ligjin amerikan FARA për regjistrimin e organizatave joqeveritare të huaja. Deri në vitin 2022, vetëm 115 individë e kishin marrë këtë etiketë të padëshiruar.

Pas nisjes së luftës në Ukrainë, Kremlini miratoi një ligj të ri për kontrollin e aktiviteteve të personave nën “ndikim të huaj”. Fillimisht u duk si një mjet për të margjinalizuar mediat e pavarura dhe zërat kundër “operacionit special ushtarak”. Çdo postim në rrjetet sociale nga personat e etiketuar duhej të shoqërohej me paralajmërimin përkatës. Megjithatë, ata mund të vazhdonin jetën me disa kufizime ekonomike.

Tani, kjo gjë ka ndryshuar. Më 26 tetor hyri në fuqi një përforcim i ligjit që parashikon ndjekje penale pas një shkeljeje administrative. “Ndikimi i huaj” përkufizohet aq gjerësisht sa përfshin jo vetëm përfitime financiare, por edhe çdo ndihmë nga jashtë apo përpjekje për bindje. Kriteret janë aq të paqarta sa mund të përdoren kundër çdo disidenti.

Kësaj i shtohet edhe një kufizim i mëtejshëm ekonomik. Pensionet pezullohen dhe të ardhurat bllokohen në llogari të veçanta, të paarritshme për të derisa të vijë “falja”. Anna Rivina, themeluese e një prej OJQ-ve më të rëndësishme kundër dhunës në familje, tha: “Para vitit 2022, na ndalohej vetëm organizimi i eventeve. Më pas, çdo aktivitet edukativ dhe pranimi i donacioneve. Rrethi u ngushtua aq shumë sa u detyruam të largoheshim.”

Por risia më e madhe është se tani, kushdo mund të shpallet agjent i huaj, madje edhe besnikët e regjimit. Frika e së premtes, kur Ministria e Drejtësisë publikon listën e re pa shpjegime, vetëm me emra, është bërë pjesë e jetës së elitës ruse.

Gjithçka nisi këtë verë me Sergey Markov, politolog dhe ish-këshilltar i Putinit, i cili u penalizua për pjesëmarrje në një konferencë të organizuar nga Azerbajxhani. Mikhail Gusman, zëvendësdrejtor i agjencisë së lajmeve Tass që nga viti 1999, u dërgua në pension për të njëjtën arsye. Më pas erdhi radha e Roman Alyokhin, blogeri Z dhe korrespondent lufte, i akuzuar për keqpërdorim fondesh dhe ekspozim të luksit në rrjetet sociale, gjë që u shfrytëzua nga propagandisti Vladimir Solovyov për një fushatë kundër tij.

Tatyana Montyan, një avokate e lindur në Ukrainë, e cila u kthye në fytyrën e transmetuesit shtetëror të Russia Today, përfundoi direkt në listën e “ekstremistëve-terroristë”. Alyokhin denoncoi “shkelje të rënda të të drejtave të njeriut”, duke harruar postimet e tij pro gjenocidit ukrainas.

Kjo është kronika e ftohtë. Interpretimet janë të shumta, por asnjë nuk jep shpresë. Njëra prej tyre sugjeron një përplasje mes veteranëve të propagandës dhe ultranacionalistëve më ekstremë e më pak të kontrollueshëm. Por sipas vëzhguesve ndërkombëtarë në Moskë, etiketimi si “agjent i huaj” është një tjetër mjet i Putinit për të rimodeluar shoqërinë dhe për ta përgatitur për një fazë të re. “Mes ekonomisë dhe luftës, Kremlini gjithmonë zgjedh luftën,” thotë një burim institucional, që kërkon anonimatin. “Po vijnë kohë edhe më të vështira. Represioni synon të maksimalizojë frikën: askush nuk është i sigurt.”