Lufta ndaj bandave, shteti ua shkatërron edhe varret

Qeveria e El Salvadorit po shkatërron gurët e varreve të anëtarëve të bandave, të tilla si MS-13, për t’i parandaluar ata të bëhen vende kulti dhe kërkon që qytetarët t’u tregojnë autoriteteve se ku janë.

“Në këtë vend, nuk ka më vend për bandat,” përmblodhi të enjten përmes Tëitter-it, zëvendësministri i Drejtësisë Osiris Luna, duke shpjeguar se shkatërrimi i gurëve të varreve ka për qëllim të parandalojë anëtarët e bandave (ose “maras”) të “nderojnë” bashkëpunëtorët e tyre të vdekur.

Gurët e varreve u vandalizuan të martën dhe të mërkurën, në mes të festës së Ditës së Gjithë Shenjtorëve, në një varrezë komunale në qytetin Santa Tecla, dhjetë kilometra në perëndim të kryeqytetit San Salvador.

Eshtrat e të vdekurve u lanë aty ku ishin shtrirë. Qeveria ende nuk ka specifikuar saktësisht se sa gurë varri të anëtarëve të bandës janë shkatërruar.

Zëvendësministri i drejtësisë ngarkoi pamjet që tregojnë disa gurë varri që lexojnë MS-13, akronimi i bandës “Mara Salvatrucha”, ndër më të dhunshmit dhe më të pamëshirshmit në El Salvador.

Luna u kërkoi qytetarëve të tregojnë vendndodhjen e gurëve të varreve të anëtarëve të bandave në faqet e rrjeteve sociale, në mënyrë që autoritetet të vazhdojnë t’i shkatërrojnë ato.

Më shumë se 55,000 të dyshuar “mareros”, anëtarë të bandave të frikshme të rrugës, janë arrestuar në vendin e Amerikës Qendrore që kur Presidenti Naguib Bukele u shpalli “luftë” në fund të marsit.

Pas një serie prej 87 vrasjesh që i atribuohen Maras, kreu 40-vjeçar i shtetit i kërkoi Kongresit, i cili kontrollohet nga partia e tij Ide të Reja, të miratojë vendosjen e një gjendjeje të jashtëzakonshme, duke pezulluar të drejtat kushtetuese, si pjesë e sulmi që ai urdhëroi të lëshohej. Operacioni në shkallë të gjerë i ka dhënë presidentit popullaritet rekord në shtetin prej 6.5 milionë banorësh, pavarësisht kritikave nga grupet e të drejtave të njeriut, të cilat kanë theksuar pezullimin e pothuajse të gjitha garancive ligjore dhe burgosjen e shumë të pafajshmëve.

Që kur Bukele mori detyrën në qershor 2019, shkalla e vrasjeve në El Salvador është më shumë se përgjysmuar. Vitin e kaluar, media vendase dhe ndërkombëtare publikuan raporte se ulja ishte pjesërisht për shkak të negociatave sekrete të qeverisë me drejtuesit e burgosur Mara, të cilat San Salvador i mohon.

Bandat, veçanërisht MS-13, u krijuan në SHBA pas valës së emigracionit në Amerikën e Veriut për shkak të luftës civile në El Salvador (1979-1992). Më pas, dëbimet masive të kriminelëve nga autoritetet amerikane në këtë vend dhe në shtetet e tjera të Amerikës Qendrore shkaktuan metastazën e veprimit të tyre.

Autoritetet në San Salvador vlerësojnë se MS-13, banda rivale Barrio 18 dhe organizata të tjera më të vogla kriminale kanë një total prej rreth 70,000 anëtarësh.

Qeveria e El Salvadorit po ndërton aktualisht një burg gjigant për to me një kapacitet nominal prej 40,000.