“NATO myslimane” në horizont – paratë saudite, armët bërthamore pakistaneze dhe fuqia ushtarake turke

Turqia po synon t’i bashkohet Arabisë Saudite dhe Pakistanit në një aleancë të re mbrojtëse të stilit të NATO-s, raportojnë mediat turke, një zhvillim që mund të krijojë një “arkitekturë të re sigurie” dhe të ndikojë ndjeshëm në balancat rajonale.

Sipas raportimeve, negociatat për përfshirjen e Turqisë ndodhen në një fazë të avancuar dhe arritja e një marrëveshjeje konsiderohet shumë e mundshme. Ky hap vjen pasi Arabia Saudite dhe Pakistani nënshkruan në shtator një pakt mbrojtës që parashikon se çdo agresion ndaj njërës palë do të trajtohet si sulm ndaj të gjithëve, një formulim që i ngjan drejtpërdrejt Nenit 5 të Traktatit të NATO-s.

Burime pranë negociatave thonë se Ankaraja e sheh këtë marrëveshje si një mënyrë për të forcuar sigurinë e vet dhe për të frenuar kërcënimet e mundshme. Vendimi lidhet edhe me pikëpyetjet rreth besueshmërisë së Shteteve të Bashkuara dhe paqartësitë për përkushtimin e presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, aleancë ku Turqia është anëtare prej dekadash.

Analisti i sigurisë Nihat Ali Ozcan nga instituti TEPAV në Ankara vlerëson se të tri vendet do të përfitonin ndjeshëm nga një aleancë e tillë, duke pasur parasysh kapacitetet që secila sjell. Arabia Saudite ofron burime të jashtëzakonshme financiare falë rezervave të naftës; Pakistani është i vetmi vend mysliman me armë bërthamore, me raketa balistike dhe një ushtri të madhe aktive; ndërsa Turqia kontribuon me trupa me përvojë të gjerë luftarake dhe një industri ushtarake të zhvilluar, veçanërisht në prodhimin e dronëve të avancuar, si Bayraktarët.

“Dinamika rajonale që po ndryshon i shtyn shtetet të kërkojnë mekanizma të rinj për përcaktimin e partneriteteve të sigurisë”, shpjegon Ozcan.

Hyrja e mundshme e Turqisë në këtë pakt shënon edhe një kapitull të ri në marrëdhëniet Ankara–Riad. Që nga fillimi i Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia ishte afruar me Katarin dhe kishte mbështetur Vëllazërinë Myslimane, gjë që shkaktoi tensione me Arabinë Saudite, e cila në vitin 2014 e shpalli këtë lëvizje organizatë terroriste. Marrëdhëniet arritën pikën më të ulët gjatë bllokadës së Katarit në vitin 2017, të udhëhequr nga Riadi. Megjithatë, vitet e fundit është vërejtur një afrim i dukshëm. Si shenjë e kësaj, Ministria turke e Mbrojtjes konfirmoi se forcat detare turke dhe saudite zhvilluan këtë javë takimin e parë në Ankara.

Për Pakistanin, i cili prej kohësh ka bashkëpunim ushtarak me të dyja vendet, kjo aleancë vjen në një moment kritik. Islamabadi po kërkon aleatë më të fortë pas përplasjes së shkurtër me Indinë në maj dhe përshkallëzimit të tensioneve me qeverinë talebane në Afganistan në tetor. Pakistani akuzon Indinë dhe Afganistanin se po mbështesin degën pakistaneze të Talibanëve (TTP), e cila ka intensifikuar sulmet brenda territorit pakistanez, përfshirë edhe sulmet e fundit vetëvrasëse ndaj një gjykate në Islamabad.