Regjimi iranian përshkallëzon dhunën: mbi 200 protestues të vrarë

Protestat që kanë përfshirë Iranin prej gati dy javësh po përballen me një goditje gjithnjë e më brutale nga autoritetet, ndërsa raporte të shumta nga aktivistë dhe burime mjekësore flasin për mbi 200 protestues të vrarë, shumica prej tyre nga përdorimi i municioneve reale nga forcat e sigurisë.

Megjithëse regjimi iranian ka ndërprerë internetin dhe linjat telefonike ndërkombëtare, duke e bërë të vështirë verifikimin e situatës nga jashtë, të dhëna të mbledhura nga organizata të pavarura dhe media ndërkombëtare sugjerojnë një përshkallëzim të ndjeshëm të represionit.

Agjencia amerikane Human Rights Activists News Agency raportoi se të paktën 72 persona janë vrarë dhe mbi 2 mijë e 300 janë arrestuar. Ndërkohë, një mjek në Teheran i tha Time Magazine se spitalet e kryeqytetit kanë regjistruar të paktën 217 viktima, “shumica e tyre të qëlluara me municion të vërtetë”.

“Ju lutem sigurohuni ta thoni qartë se po i vrasin njerëzit me armë zjarri”, i tha një aktivist iranian gazetës The Guardian.

“Armik i Zotit”
Të shtunën, autoritetet iraniane ashpërsuan gjuhën dhe masat ndaj protestuesve.

Prokurori i Përgjithshëm i Iranit, Mohammad Movahedi Azad, paralajmëroi se çdo person që merr pjesë në protesta do të konsiderohet “armik i Zotit” – një akuzë që në Iran mbart dënimin me vdekje.

Në një deklaratë të transmetuar nga televizioni shtetëror iranian, u tha se edhe ata që “ndihmojnë traziraxhinjtë” do të përballen me këtë akuzë.

“Prokurorët duhet, pa vonesë dhe pa mëshirë, të përgatisin bazën për gjykimin dhe përballjen vendimtare me ata që, duke tradhtuar kombin dhe duke krijuar pasiguri, synojnë dominimin e huaj mbi vendin”, thuhej në deklaratë.

Udhëheqësi suprem Ayatollah Ali Khamenei ka sinjalizuar një goditje të fortë, pavarësisht paralajmërimeve nga Shtetet e Bashkuara.

Zyrtarë iranianë kanë deklaruar për The Telegraph se Khamenei nuk ka ndërmend të largohet nga Teherani, edhe nëse situata përshkallëzohet ushtarakisht.

“Ai e ka vendosur fatin e tij në duart e Gardës Revolucionare Islamike”, tha një zyrtar i lartë, duke shtuar se gatishmëria e IRGC-së është në nivel më të lartë se gjatë luftës 12-ditore me Izraelin në qershor.

Dy narrativa
Ndërsa televizioni shtetëror iranian transmeton pamje të demonstratave pro-qeveritare dhe raporton për viktima në radhët e forcave të sigurisë, pamje të verifikuara nga Associated Press tregojnë mijëra protestues në rrugët e Teheranit, duke brohoritur “Vdekje Khameneit”.

Media gjysmëzyrtare Fars publikoi pamje survejimi që, sipas saj, tregojnë protestues të armatosur në Isfahan, ndërsa autoritetet raportojnë për vrasjen e disa anëtarëve të forcës vullnetare Basij dhe të policisë në qytete të ndryshme.

Në të njëjtën kohë, shumë universitete dhe shkolla kanë kaluar në mësim online, ndërsa fluturime ndërkombëtare drejt Iranit janë pezulluar nga kompani ajrore evropiane dhe turke për arsye sigurie.

Protestat nisën më 28 dhjetor për shkak të kolapsit të monedhës iraniane, rialit, i cili ka rënë në mbi 1.4 milionë për dollar, mes sanksioneve ndërkombëtare dhe krizës ekonomike. Ato u shndërruan shpejt në thirrje të drejtpërdrejta kundër regjimit teokratik.

Princi i mërguar i Iranit, Reza Pahlavi, ka bërë thirrje për vazhdimin e protestave gjatë fundjavës, duke u kërkuar qytetarëve të mbajnë flamurin historik me luanin dhe diellin si simbol të rezistencës.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë shprehur mbështetje për protestuesit. Sekretari i Shtetit Marco Rubio shkroi në platformën X se “SHBA mbështet popullin e guximshëm të Iranit”, ndërsa Departamenti i Shtetit paralajmëroi regjimin iranian që të mos nënvlerësojë qëndrimin e Washington-it.