“The Times of Israel”: Shqipëria inauguron Memorialin e Holokaustit për të nderuar vendasit që mbrojtën hebrenjtë

Shqipëria zbuloi të enjten një memorial të Holokaustit në kryeqytet për të nderuar të vdekurit dhe shqiptarët që mbronin hebrenjtë nga nazistët.

Memoriali i mermertë u vendos në një hyrje të Parkut të Liqenit Artificial të Tiranës, afër Sheshit Nënë Tereza. Mbishkrimi ishte shkruar në tre gjuhë – anglisht, hebraisht dhe shqip – dhe thuhej se “Shqiptarët, të krishterë dhe myslimanë rrezikuan jetën e tyre për të mbrojtur dhe shpëtuar hebrenjtë.”

Nazistët vranë 6 milionë njerëz, por Shqipëria ishte i vetmi vend ku asnjë hebre vdiq ose apo u dorëzuan. Shqiptarët mbrojtën disa qindra miqtë hebrenj të tyre dhe ndihmuan hebrenjtë e tjerë që ikën nga Gjermania dhe Austria, duke i ndihmuar ata të largoheshin jashtë vendit ose duke i fshehur në shtëpi.

“Ne jemi i vetmi vend me më shumë Hebrenj pas Luftës së Dytë Botërore, ku Hebrenjtë u kërkuan për mbrojtje dhe shpëtim,” tha kryeministri shqiptar Edi Rama.

Forcat gjermane naziste pushtuan Shqipërinë nga shtatori 1943 deri në nëntor 1944, kur ato u nxorën jashtë nga partizanët komunistë lokalë.

Ambasadorja amerikane, Yuri Kim, vlerësoi “besën” e shqiptarëve ose traditën e besimit për të shpëtuar hebrenjtë.

Një komunitet i vogël hebre që jetonte në Shqipëri u largua nga vendi ish-komunist drejt Izraelit menjëherë pas rënies së regjimit në 1991.

Ambasadori izraelit, Noah Gal Gendler, vlerësoi lart shembullin e Shqipërisë për mbrojtjen e komunitetit hebre gjatë luftës.

“Një shembull i shkëlqyeshëm nga një vend i vogël që nxjerr në pah vlerat e njerëzimit, sakrificën dhe dashurinë, vlera të cilat ende qëndrojnë si themelore në Shqipëri”, tha ai. “Do të ishte madhështore nëse më shumë kombe do ta mësonin këtë pjesë të Shqipërisë.”