Turqia tërhiqet nga marrëveshja ushtarake ndërkombëtare – çfarë po përgatit Ankaraja?

Turqia të premten pezulloi pjesëmarrjen në Traktatin e Luftës së Ftohtë për Forcat e Armatosura Konvencionale në Evropë.

“Është vendosur të pezullohet zbatimi i Marrëveshjes ndërmjet Republikës së Turqisë dhe vendeve të tjera nënshkruese të Marrëveshjes, në përputhje me nenin 3 të Dekretit Presidencial nr. 9, nga 8 prilli 2024”, njoftoi qeveria turke.

Marrëveshja u nënshkrua në Paris më 19 nëntor 1990. Qëllimi kryesor i saj ishte zvogëlimi i mundësisë së një sulmi të armatosur të befasishëm dhe nisja e operacioneve të mëdha sulmuese në Evropë.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Oncü Keçeli tha në një deklaratë me shkrim se Turqia nuk ishte tërhequr plotësisht nga marrëveshja, por nuk kishte zgjidhje tjetër përveç pezullimit pasi Rusia u tërhoq nga marrëveshja në nëntor të vitit 2023.

Ankaraja shprehu më parë keqardhjen pasi Rusia njoftoi tërheqjen e saj.

CFE ishte një marrëveshje historike për kontrollin e armëve pas Luftës së Ftohtë, e nënshkruar më 19 nëntor 1990 në Paris midis dy blloqeve ushtarake, NATO-s dhe Paktit të Varshavës.

Ai vendosi kufizime në pesë kategori kryesore të pajisjeve ushtarake konvencionale në Evropë: tanke, automjete të blinduara, artileri, helikopterë dhe avionë luftarakë dhe urdhëroi shkatërrimin e armëve të tepërta.

Në vitin 1999, një traktat i përditësuar CFE u hartua dhe u miratua në Stamboll, Turqi, duke marrë parasysh realitetet e reja si shpërbërja e Paktit të Varshavës dhe zgjerimi i NATO-s.

Për shkak se vendet e NATO-s nuk e ratifikuan marrëveshjen, presidenti rus Vladimir Putin pezulloi pjesëmarrjen e Rusisë në marrëveshjen CFE në 2007. Më herët në maj, Putin nënshkroi një dekret për anulimin e CFE-së, gati dy javë pasi ligjvënësit rusë miratuan tërheqjen e Moskës nga marrëveshja.

Ai vendosi kufizime në pesë kategori kryesore të pajisjeve ushtarake konvencionale në Evropë: tanke, automjete të blinduara, artileri, helikopterë dhe avionë luftarakë dhe urdhëroi shkatërrimin e armëve të tepërta.

Në vitin 1999, një traktat i përditësuar CFE u hartua dhe u miratua në Stamboll, Turqi, duke marrë parasysh realitetet e reja si shpërbërja e Paktit të Varshavës dhe zgjerimi i NATO-s.

Për shkak se vendet e NATO-s nuk e ratifikuan marrëveshjen, presidenti rus Vladimir Putin pezulloi pjesëmarrjen e Rusisë në marrëveshjen CFE në vitin 2007. Më herët në maj, Putin nënshkroi një dekret për anulimin e CFE-së, gati dy javë pasi ligjvënësit rusë miratuan tërheqjen e Moskës nga marrëveshja.