Si do të arrijë Vladimir Putin në Budapest, Shqipëria një opsion i mundshëm?!

Shqipëria përmendet si një nga opsionet e mundshme për itinerarin ajror të presidentit rus Vladimir Putin, nëse ai vendos të marrë pjesë në samitin e ardhshëm me Donald Trump në Budapest. Për shkak të ndalimeve dhe sanksioneve në fuqi nga Bashkimi Evropian, udhëtimi i Putinit drejt Hungarisë përballet me vështirësi serioze logjistike, politike dhe ligjore.

Për të arritur në Budapest, avionit presidencial rus do t’i duhet të kalojë mbi hapësirën ajrore të vendeve të NATO-s ose BE-së përfshirë edhe vende që janë shpallur “jo-miqësore” nga Moska. Rruga përmes Ukrainës apo vendeve si Polonia dhe Sllovakia është e papranueshme.

Si alternativë më realiste përmendet një itinerar përmes Turqisë, Mesdheut, Malit të Zi ose Shqipërisë dhe Kosovës, më pas Serbisë dhe në fund Hungarisë. Ky “korridor ballkanik”, siç e quajnë ekspertët rusë, shihet si e vetmja mundësi reale, megjithëse edhe ai nuk është pa rreziqe.

Kanale pro-Kremlinit në Telegram kanë ngritur shqetësime për sigurinë gjatë fluturimit, duke përmendur madje nevojën për një eskortë ajrore të NATO-s ose SHBA-ve mbi territorin evropian një sugjerim që duket i vështirë për t’u realizuar.

Nga ana tjetër, Hungaria, megjithëse aleate politike e Putinit, është anëtare e Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN). Kjo do ta detyronte teorikisht të arrestonte presidentin rus nëse ai hyn në territorin e saj, për shkak të mandatit të arrestit të lëshuar nga GJPN për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit në Ukrainë. Budapest ka shpallur tërheqjen nga Gjykata, por ajo nuk hyn në fuqi para një viti.

Burime diplomatike evropiane theksojnë se çdo fluturim i tillë do të kërkojë autorizime të veçanta nga shtetet anëtare të BE-së, për shkak të ndalimit aktual për fluturimet ruse. Komisioni Evropian ka konfirmuar se janë vendet individuale ato që mund të japin përjashtime, por asgjë nuk është e garantuar.

Organizimi i një samiti të tillë në Budapest shihet si fitore propagandistike për Kremlinin dhe sfidë për Bashkimin Evropian. Është gjithashtu një goditje e drejtpërdrejtë për Ukrainën, pasi në Budapest më 1994 u nënshkrua Memorandumi i Budapestit, në të cilin Ukraina dorëzoi arsenalin e saj bërthamor në këmbim të garancive për sovranitetin dhe integritetin territorial garanci që Rusia i ka shkelur më pas.