Si u mbyll fshehurazi marrëveshja e Cornwall që zemëroi Francën, Canberra: Ne ishim të sinqertë

Detajet e marrëveshjes trepalëshe të sigurisë midis Australisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara, e cila shënoi anulimin e kontratës së nënshkruar nga Parisi dhe Canberra për furnizimin e nëndetëseve me vlerë dhjetëra miliarda euro, u diskutuan dhe u miratuan gjatë samitit të G7 në Cornëall në qershor, shkruan The Telegraph.

Sipas raportit, Presidenti i Francës Emanuel Macron , i pranishëm në takim, u mbajt në errësirë në lidhje me përgatitjen e marrëveshjes. Sekretari i Jashtëm britanik i atëhershëm Dominique Raab (tani Ministër i Drejtësisë) kishte paralajmëruar se marrëveshja do të ndikonte negativisht në marrëdhëniet me Kinën dhe Francën. Detajet e të ashtuquajturit AUKUS u diskutuan me hollësi gjatë samitit të G7. Të gjitha dokumentet rreth saj u klasifikuan “sekret të lartë” , sipas Telegraph.

The Guardian raportoi të Shtunën se bisedimet për këtë çështje kishin vazhduar për muaj të tërë në fshehtësi të plotë , duke shtuar se gjatë G7 në Cornwall nuk kishte asnjë aluzion më të vogël për Macron se qeveria australiane po përgatitej të anulonte marrëveshjen dypalëshe për furnizimin të nëndetëseve për të blerë nëndetëse amerikane me energji bërthamore.

“Ne ishim të sinqertë me pretendimet e Francës” tha Canberra zyrtare.

Australia ishte ” e sinqertë, e hapur” me shqetësimet e Francës në lidhje me Marrëveshjen për nëndetëset franceze, siguroi sot Ministri Australian i Mbrojtjes, pasi marrëveshja me SHBA dhe Britaninë vazhdon të nxisë ndërkombëtarët kriza diplomatike .

Australia ka hequr dorë nga marrëveshja e saj e vitit 2016 me Grupin Detar Francez për furnizimin e një flote të nëndetëseve konvencionale, duke njoftuar të enjten planin e saj për të ndërtuar të paktën tetë nëndetëse me energji bërthamore me teknologji amerikane dhe britanike, si pjesë e një partneriteti trepalësh të sigurisë të quajtur AUS. Ky veprim zemëroi Francën, një aleate amerikane dhe britanike në NATO, dhe e bëri atë të tërhiqte ambasadorët e saj nga Uashingtoni dhe Canberra , ndërsa acaroi Kinën, fuqinë e madhe në rajonin Indo-Paqësor.

Marrëveshja e ka zhytur Uashingtonin në një krizë diplomatike të paparë me Parisin që analistët thonë se mund të dëmtojë përgjithmonë aleancën amerikane me Francën dhe Evropën, duke vënë në pikëpyetje edhe frontin e bashkuar që administrata Biden po përpiqet të ndërtojë kundër Kinës.

Parisi e quajti anulimin e marrëveshjes një ” goditje prapa” , me Ministrin e Jashtëm Jean-Yves Le Drian që deklaroi se marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara dhe Australinë kishin hyrë në një “krizë”.

Sidoqoftë, Sekretari i Mbrojtjes Peter Dutton tha sot se Australia po shprehte shqetësimet e saj në Francë në lidhje me porosinë – e vlerësuar në 40 miliardë dollarë në vitin 2016, që konsiderohet të kushtojë shumë më tepër sot – për rreth 2 vjet.

“Pretendimet se shqetësimet nuk janë shprehur nga Qeveria Australiane thjesht shkelin atë që është regjistruar publikisht dhe sigurisht atë që ne kemi thënë publikisht për një kohë të gjatë ,” tha Dutton për Sky News.

Kryeministri Scott Morrison tha të Premten se ai kishte shprehur “shqetësime shumë serioze” në lidhje me marrëveshjen me Presidentin Francez Emmanuel Macron në qershor dhe e bëri të qartë se Australia “do të duhet të marrë një vendim bazuar në interesin kombëtar”. Ministri i Financave Simon Birmingham tha se Australia e kishte informuar Francën për marrëveshjen, por në një deklaratë sot pranoi se negociatat ishin sekrete, duke pasur parasysh se sa e ndjeshme ishte çështja. Dutton dhe Birmingham nuk pranuan të zbulojnë koston e marrëveshjes së re, por Dutton pranoi se “nuk do të jetë një program i lirë i armatimit”.