Trump e “armatos” Ukrainën me raketa Patriot, Tomahawk dhe Atacam që mund të godasin deri në Moskë

Marrëveshja e re për pajisjet e Ukrainës pritet të kalojë 10 miliardë dollarë. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili ndihet qartë i tradhtuar nga homologu i tij rus, Vladimir Putin, përveç afatit 50-ditor për përfundimin e luftës, në një kthesë mahnitëse 180 gradë njoftoi se do të sigurojë armët e kërkuara nga Kievi.

Rrjedhja e pyetjes së Trump drejtuar Zelensky-t nëse forcat ukrainase “mund të godasin Moskën”, me presidentin ukrainas që përgjigjet “si Moskën ashtu edhe Shën Petersburgun, nëse na jepni sistemet e duhura të armëve” tregon se Kievi do të marrë gjithashtu armë sulmuese si raketa tokë-tokë dhe ajër-tokë që mund të lëshohen nga F-16 që u janë vënë në dispozicion ukrainasve.

Pra, çfarë armësh të tjera do t’u jepen ukrainasve? Çdo gjë ka rëndësinë e vet dhe sipas asaj që po rrjedh nga Uashingtoni, po shqyrtohet ose është vendosur t’i jepet Kievit sistemi Patriot, raketat Tomahawk, ATACMS dhe JASSM-të.

Sistemi Patriot

Në të gjithë botën ka rreth 180 sisteme Patriot, ku secili sistem kushton rreth 1 miliard dollarë dhe secila raketë kushton rreth 3.7 milionë dollarë. Ukraina ka tetë sisteme Patriot, dy prej të cilave janë jashtë shërbimit për mirëmbajtje. Të gjitha janë zhvendosur rreth Kievit për të mbrojtur kryeqytetin, duke i lënë qytetet e tjera të mëdha të Ukrainës praktikisht të pafortifikuara dhe duke lehtësuar përparimin rus në Ukrainën lindore. Analistët ushtarakë vlerësojnë se një numër kaq i madh i sistemeve Patriot jo vetëm që do të forcojë mbrojtjen ajrore të Ukrainës, por gjithashtu mund të “luajë një rol vendimtar” në rezultatin e betejës.

Tomahawk

Tomahawk-ët janë raketa subsonike që mund të godasin në distanca prej 1,600 deri në 2,500 kilometra. Aktualisht, arsenali ukrainas nuk ka raketa të tjera me një rreze veprimi që tejkalon 400 kilometra. Megjithatë, ajo ka dronë me rreze të gjatë veprimi që mund të fluturojnë në distanca prej 1,200-1,800 kilometrash, por ato kanë kufizime, të tilla si fluturimi i ngadaltë, kapja me mjete elektronike dhe shkaktimi i dëmeve relativisht të vogla me kokën e tyre shpërthyese prej 50 kilogramësh. Tomahawk, nga ana tjetër, fluturon me pothuajse 900 km/orë dhe ka një kokë të madhe luftarake (450 kg), duke i lejuar asaj të shkaktojë dëme më serioze. Këto raketa fluturojnë ulët (dhe për këtë arsye janë të vështira për t’u zbuluar nga radari) me shpejtësi subsonike dhe janë të projektuara për të mbajtur koka luftarake konvencionale dhe bërthamore. Ato u përdorën nga amerikanët me sukses në sulme të shumëfishta, duke luajtur rol kryesor në luftëra të tilla si Lufta e Gjirit. Me këto raketa në arsenalin e saj, Ukraina mund të niste sulme të kombinuara (me dronë për të ngopur mbrojtjen ajrore dhe raketat) thellë në territorin rus. Ukraina dëshiron me dëshpërim që ata të mos godasin Moskën, por një mori bazash ajrore (të rëndësishme) ruse që janë brenda rrezes së veprimit të raketave Tomahawk.

Raketat ATACMS

Ato njihen si ATACMS dhe shqiptohen “atacams”. Është një akronim për fjalët Sistemi i Raketave Taktike të Ushtrisë. Megjithatë, për ukrainasit nuk ka rëndësi se si shqiptohen, por si përdoren. Forcat e Armatosura Ukrainase kanë raketa të tilla sulmuese të prodhuara në Amerikë, por ajo që nuk kanë është leja për të goditur thellë në Rusi, siç mund të bënin, përveç në territoret ukrainase të pushtuara nga Rusia.

JASSM-të

JASSM-të (të njohura si “Jazz”) janë ndër sistemet e armëve që administrata Trump po shqyrton t’i ofrojë Ukrainës. Ato konsiderohen si “të preferuara” pasi janë raketa që Ukraina i ka kërkuar shumë herë, por nuk i ka marrë kurrë nga Shtetet e Bashkuara.

Siç sugjeron edhe emri i tyre (Raketa të Përbashkëta Ajër-Tokë), “Jazz” janë raketa ajër-tokë që kanë shumë përparësi për Ukrainën në terren. Jo vetëm që kanë një rreze veprimi më të gjatë (pothuajse dyfish) se ATACMS dhe mund të shkaktojnë pothuajse të njëjtin dëm. Por edhe që mund të lëshohen nga avionët luftarakë F-16 që aleatët evropianë u kanë ofruar ukrainasve. Kostoja e tyre tejkalon 1.5 milion dollarë për raketë. Me këto sisteme raketash në dispozicion, Ukraina do të jetë në gjendje të planifikojë dhe ka të ngjarë të kryejë operacione më thellë në territorin rus, duke përdorur avionë luftarakë shumëfunksionalë të prodhuar në Amerikë si bombardues për të goditur bazat kyçe dhe objektiva të tjera brenda territorit rus.

Mbi të gjitha, megjithatë, qëllimi kryesor i ukrainasve është t’u mohojnë rusëve (edhe nëse relative) supremacinë ajrore, të cilët kanë rritur sulmet e tyre me një numër të paparë dronësh dhe raketash, ndërsa rezistenca ukrainase tregon shenja lodhjeje. Zyrtarët ushtarakë amerikanë kanë luajtur rolin e tyre në këtë reduktim të armëve në dispozicion të Ukrainës, duke shprehur prej kohësh shqetësime se lufta në Ukrainë teorikisht mund të “thajë” rezervat e armëve të Shteteve të Bashkuara, duke rrezikuar trupat dhe interesat amerikane jashtë vendit. Pikëpamja aktuale e Pentagonit është të shesë armë që do të ndryshojnë lojën në luftën në Ukrainë, do ta zemërojnë Vladimir Putinin ose do ta bindin atë të rishqyrtojë një marrëveshje paqeje dhe fundin e luftës, siç dëshiron Donald Trump, por në të njëjtën kohë nuk do ta zbrazin arsenalin amerikan nga “ajo që është e nevojshme për mbrojtjen e vendit”.