Sulmet e Kievit me dronë ‘paralizojnë’ Rusinë, anijet e Moskës nuk guxojnë të lëvizin, i vetmi që mund ta shpëtojë Putin është Erdogani

Anijet tregtare vazhdojnë të përdorin portin kryesor të Ukrainës, Odesa, pa kërkuar leje nga Rusia për herë të parë që nga fillimi i luftës, duke treguar se si ka ndryshuar ekuilibri i fuqisë në Detin e Zi.

Duke imponuar një luftë asimetrike që mbështetet në dronët dhe raketat detare vendase dhe që synon anijet ruse në bazat e tyre vendase, Ukraina ka rrezikuar reputacionin e Rusisë, për epërsinë e dikurshme detare.

Tani Kievi po ia sjell betejën në shtëpi Rusisë. Duke qenë numri 12 kundër numrit 1 që ishte flota ruse të Detit të Zi, marina e Ukrainës nuk u konsiderua një forcë e rëndësishme kur Rusia pushtoi shkurtin e kaluar. Në Odesa, operacionet e portit u pezulluan.

Banorët mund të shihnin anijet luftarake të armikut me sy të lirë. E grumbulluar në horizont, marina ruse terrorizoi qytetin me goditje artilerie dhe manovroi të padëmtuara në përgatitje për zbarkimin e forcave në bregdet.

Por sot, luftanijet ruse nuk guxojnë më të lundrojnë në pjesën veriperëndimore të Detit të Zi, sepse kanë frikë nga raketat bregdetare të Ukrainës dhe fushat e minuara të gjera në det.

Vetë flota ruse e Detit të Zi ka pësuar humbje të mëdha si rezultat i një sërë sulmesh të suksesshme ukrainase dhe nuk ka më një zonë të sigurt për të në Detin e Zi.

Sulmet me anije dhe dronë

Sulmet ukrainase në javët e fundit kanë shënjestruar anijet luftarake ruse në det të hapur dhe në portet e tyre kryesore, Sevastopol dhe Novorossiysk.

Të mërkurën, raketat e lundrimit ukrainas goditën një objektiv që Kievi tha se ishte qendra komanduese e flotës ruse të Detit të Zi në periferi të Sevastopolit. Në sulmin me raketa të javës së kaluar, u sulmua edhe nëndetësja e klasit Rostov-on-Don Kilo, një nga vetëm gjashtë në Detin e Zi, dhe anija e madhe zbarkuese e klasit Minsk, Ropuch. Kjo do të komplikojë gjithashtu operacionet detare ruse në muajt e ardhshëm, vlerësojnë analistët ushtarakë.

Lufta e Detit të Zi hyri në një fazë të re në korrik pasi Kremlini i dha fund një marrëveshjeje të ndërmjetësuar nga Kombet e Bashkuara që i lejoi Ukrainës të eksportonte 33 milionë tonë ushqime duke përdorur anije të inspektuara nga Rusia, por që kufizoi gjithashtu lirinë e veprimit të ushtrisë ukrainase. Ukraina në gusht i shpalli të gjitha portet kryesore të Rusisë në Detin e Zi një “zonë me rrezik lufte”.

Kjo listë përfshin gjithashtu portin më të madh tregtar të Rusisë, Novorossiysk, një portë kyçe për burimin kryesor të të ardhurave të vendit, eksportet e naftës. Përveç sulmeve detare me dron, forcat speciale ukrainase, duke përdorur avionë të vegjël, kanë kryer një sërë sulmesh në javët e fundit.

Roli i Turqisë

Rusia është në një pozitë unike të cenueshme në Detin e Zi.

Edhe pse një fuqi e madhe detare, ajo nuk mund të kompensojë humbjet atje me anije nga flotat e saj të tjera, sepse Turqia, e cila kontrollon ngushticat midis Detit të Zi dhe Mesdheut, ndaloi tranzitin me anije luftarake pasi pushtimi filloi shkurtin e kaluar, duke zbatuar Konventën e Montreux të vitit 1936, që të përcaktohet statusi i ngushticës.

Aktualisht, një sipërfaqe prej rreth 15,500 kilometra katrorë në veriperëndim të Detit të Zi është bërë një tokë e askujt, ku përveç anijeve civile, vetëm anijet e shpejta shumë të vogla për t’u shënjestruar nga raketat guxojnë të lëvizin, sipas komandantit të Marinës së Ukrainës.

Megjithatë, Moska ka ende epërsi ajrore atje, diçka që do të përfundojë kur Ukraina pritet të marrë avionë luftarakë F-16.

Kostot e larta

Përveç hapjes së një korridori për dhe nga Odessa, Ukraina ka zhvilluar edhe tregtinë përmes porteve të saj detare në deltën e Danubit. Për të shmangur ndërhyrjen ruse, anijet që përdorin portet ukrainase në Danub lundrojnë përgjatë brigjeve të Rumanisë, Bullgarisë dhe Turqisë, të gjithë anëtarë të NATO.

Thellësia e cekët në deltë do të thotë se vetëm anije relativisht të vogla deri në 10,000 tonë mund të lundrojnë në këto rrugë ujore, që është një pjesë e madhe e anijeve që ankorohen në Odessa dhe që i bën eksportet përtej Danubit shumë më të shtrenjta.

Pikërisht për këtë arsye rihapja e portit në Odessa është një prioritet për Ukrainën, por këtë herë pa iu përmbajtur kushteve ruse.