Eksportet ruse të naftës bien, ndërsa Ukraina godet portet dhe rafineritë

Pavarësisht lehtësimit të sanksioneve nga SHBA, eksportet ruse të naftës mund të bien në nivelet më të ulëta që nga viti 2023, thonë disa burime për Al Jazeera.

Ukraina ka arritur t’i heqë Rusisë një pjesë të madhe të fitimeve të papritura që do të kishte realizuar nga eksportet e naftës gjatë marsit dhe prillit, ndërsa lufta në Gjirin Persik çoi çmimet në mbi 100 dollarë për fuçi.

Ukraina intensifikoi një fushatë goditjesh me rreze të gjatë kundër porteve dhe infrastrukturës energjetike ruse më 21 mars, në një përpjekje të kalkuluar për të penguar Rusinë të ngarkojë naftë në cisterna dhe për të kundërshtuar pezullimin e sanksioneve amerikane ndaj naftës ruse, të cilat kishin qenë në fuqi që nga viti 2022.

“Vetëm në mars, humbjet e të ardhurave nga nafta për Rusinë për shkak të kapaciteteve tona me rreze të gjatë vlerësohen në jo më pak se 2.3 miliardë dollarë. Vetëm në një muaj. Ne e vazhdojmë këtë punë edhe në prill” tha presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy në një video-mesazh të dielën, më 19 prill.

Transferimet e naftës ruse në mars ranë me 300,000 fuçi në ditë, ndërsa produktet e rafinuara me 200,000 fuçi në ditë, sipas shërbimit të inteligjencës së jashtme të Ukrainës, duke cituar S&P Global Platts.

SHBA-të hoqi përkohësisht sanksionet ndaj naftës ruse në fillim të marsit, pasi Irani mbylli Ngushticën e Hormuzit për transportin detar, në përgjigje të goditjeve amerikane dhe izraelite, me qëllim uljen e presionit mbi çmimet globale të naftës së papërpunuar. Më 13 prill, kjo lehtësim u zgjat deri më 16 maj.

Ky lehtësim nuk duket se e ka ndihmuar shumë Rusinë dhe muaji prill mund të ketë qenë edhe më i keq se marsi, sipas disa raporteve.

Gazeta ruse e biznesit Kommersant raportoi se eksportet kishin rënë në “nivelet më të ulëta që nga vera e vitit 2024”.

“Deri në fund të muajit, ato mund të bien në nivelin më të ulët që nga viti 2023”, shtoi ajo.

Eksportet e prillit ishin aq të dobëta sa Rusia është detyruar të ulë prodhimin e naftës bruto me 300,000 deri në 400,000 fuçi në ditë, ka llogaritur agjencia Reuters, duke shtuar se pesë burime e mbështesin këtë vlerësim.

Shefi i inteligjencës ushtarake suedeze, Thomas Nilsson, i tha Financial Times se Rusisë do t’i duhej që çmimi i naftës të qëndronte mbi 100 dollarë për fuçi gjatë gjithë vitit vetëm për të mbuluar defiçitin buxhetor të këtij viti, pa rregulluar dobësitë e tjera ekonomike të shkaktuara nga katër vite luftë.

Rafineritë në flakë
Ukraina ka vazhduar presionin ndaj infrastrukturës energjetike ruse gjatë javës së kaluar.

Më 16 prill, ajo goditi terminalet e ngarkimit të naftës dhe rafinerinë në portin rus të Tuapse në Detin e Zi, sipas Shtabit të Përgjithshëm. Zyrtarët ukrainas publikuan video që tregonin Tuapse duke u goditur sërish të hënën dhe të martën, duke shkaktuar zjarre të mëdha dhe shi të zi në qytet.

Burime i thanë Reuters se rafineria ishte detyruar të ndalonte operacionet pasi transporti i produkteve të rafinuara ishte bërë i pamundur.

Lufta në tokë gjithashtu nuk po shkon mirë për Rusinë. Disa sulme të mekanizuara në madhësi toge u ndalën në pikat e nxehta lindore të Pokrovsk dhe Huliaypole gjatë javës së kaluar. Shefi i Shtabit të Përgjithshëm rus, Valery Gerasimov, tha se Rusia kishte marrë 1,700 km katrorë këtë vit. Instituti për Studimin e Luftës, një think tank me bazë në Uashington, duke përdorur burime të hapura të verifikuara gjeografikisht, e vendosi shifrën në 381.5 km katrorë dhe tha se Rusia ka pësuar një humbje neto prej 60 km katrorë që nga marsi.

Një sondazh i publikuar nga Qendra Ruse për Kërkimin e Opinionit Publik zbuloi se popullariteti i presidentit rus Vladimir Putin, i qëndrueshëm gjatë katër viteve të para të luftës, ka filluar të bjerë në vitin e pestë.

Sipas qendrës më 17 prill, norma e miratimit të Putinit ra për gjashtë javë radhazi nga 72.9 për qind në 66.7 për qind.

Ekspertiza e mbrojtjes ajrore të Ukrainës
Ukraina ka shpikur grupe të lëvizshme zjarri, duke montuar mitralozë të rëndë mbi kamionçina për të formuar një linjë të parë mbrojtjeje kundër dronëve të tipit Shahed që Rusia lëshon ndaj qyteteve të saj.

Javën e kaluar, Forcat e Sistemeve Pa Pilot të Ukrainës zbuluan një tjetër risi, duke njoftuar se një dron interceptues Sting kishte rrëzuar me sukses një dron Shahed pasi ishte lëshuar nga një mjet sipërfaqësor pa pilot.

“Përdorimi i dronëve detarë për të lëshuar dronë interceptues zgjeron opsionet e mbrojtjes ajrore dhe krijon një shtresë shtesë mbrojtjeje për qytetet ukrainase”, tha njësia.

Nëse vendosen me sukses, interceptorët Sting nga deti mund të ulin numrin e dronëve që arrijnë linjat e brendshme të mbrojtjes dhe të mbrojnë portet e Mykolaiv dhe Odesa në Detin e Zi.

Qeveria ukrainase gjithashtu është përpjekur të organizojë mbrojtje kundër dronëve të vendosura nga kompani private, pjesërisht për të vendosur rregull në kaosin elektromagnetik të krijuar nga bizneset që blejnë sistemet e tyre të luftës elektronike për të çorientuar dronët.

“Ekspertiza e njohur e Ukrainës në mbrojtjen ajrore është e tillë që ajo ka nënshkruar tashmë marrëveshje bashkëpunimi 10-vjeçare me Arabinë Saudite, Katarin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe“, njoftoi Zelenskyy.

Ai gjithashtu pohoi se vendet e Gjirit kontaktuan Kievin pasi SHBA nuk arriti t’i mbrojë nga goditjet hakmarrëse iraniane.

Drejt një kthese me Evropën
Pas tre muajsh vonesë për shkak të vetos hungareze, Bashkimi Evropian miratoi të enjten një kredi prej 90 miliardë eurosh (105 miliardë dollarë) për Ukrainën, dy të tretat e së cilës do të ndihmojnë ushtrinë ukrainase.

“Bllokimi u zgjidh. BE sapo hapi rrugën për kredinë prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën dhe paketën e 20-të të sanksioneve”, shkroi shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, në rrjetet sociale.

Paketa e 20-të do ta bëjë edhe më të vështirë për Rusinë të shesë energji duke mbyllur boshllëqet në sanksionet aktuale, sipas BE-së.

Ukraina pritet të mbetet pa para në prill, pikërisht kur këstet e para të kredisë mbërrijnë në Kiev.

Artikull i marrë nga Al Jazeera